Het laatste jaar van de middelbare school voelt soms als een soort eindsprint met te veel hordes tegelijk. Examens, een profielwerkstuk, misschien nog een bijbaantje, en dan moet je ook nog bedenken wat je volgend jaar eigenlijk wilt gaan doen. Twee vragen komen daarbij steeds terug: welke studie past bij mij, en hoe zit het straks met geld.
Beide vragen zijn groter dan ze in eerste instantie lijken, en beide worden makkelijker naarmate je er eerder mee begint. Wachten tot de zomervakantie is verleidelijk, maar dan sta je ineens met te weinig tijd voor iets dat eigenlijk je hele volgende jaar bepaalt.
Hoe kies je een studie die echt bij je past
Open dagen bezoeken en studiegidsen doorbladeren helpt, maar geeft lang niet altijd een compleet beeld. Je ziet vooral de mooie kant: een gezellige campus, enthousiaste voorlichters, een indrukwekkend gebouw. Wat je er niet uit haalt, is of het vak zelf bij je past, en of jij bij de manier van studeren past die bij die opleiding hoort.
Daarom is het handig om je studiekeuze breder aan te pakken dan alleen open dagen aflopen. Denk na over wat je op school al leuk vond, welke vakken energie gaven in plaats van kostten, en of je liever theoretisch of praktisch bezig bent. Een online tool kan daarbij helpen om structuur aan te brengen in wat vaak een chaotisch proces aanvoelt, zonder dat het meteen een dag durende test hoeft te zijn.
Twijfel je nog tussen meerdere opleidingen? Dat is normaal, en het hoeft geen probleem te zijn zolang je het serieus onderzoekt in plaats van op het laatste moment een knoop doorhakt omdat de inschrijving sluit. Praat er ook gewoon over met mensen die de opleiding al doen. Een kwartier met een ouderejaars vertelt je vaak meer dan een hele voorlichtingsmiddag.
Studiefinanciering aanvragen: hoe werkt dat eigenlijk
Naast de studie zelf komt er ook administratie bij kijken, en die wil je niet pas in de laatste week van de zomervakantie gaan uitzoeken. Voor mbo, hbo of universiteit kun je studiefinanciering aanvragen bij DUO, bestaande uit een basisbeurs, eventueel een aanvullende beurs, een studentenreisproduct en de mogelijkheid om bij te lenen.
Volgens de actuele bedragen van DUO ontvangen thuiswonende hbo- en wo-studenten een basisbeurs van iets meer dan 130 euro per maand, en uitwonende studenten ruim 324 euro. Kom je in aanmerking voor de aanvullende beurs, dan kan daar nog eens tot bijna 500 euro per maand bovenop komen, afhankelijk van het inkomen van je ouders. Het proces van studiefinanciering aanvragen doe je online, en het is verstandig dit ruim voor de start van je opleiding te regelen, zodat je vanaf de eerste maand niet zonder geld zit.
Een tip die vaak wordt vergeten: vraag ook de aanvullende beurs aan, zelfs als je niet zeker weet of je ervoor in aanmerking komt. Het kost niets om te checken, en DUO berekent vervolgens zelf ieder jaar opnieuw of je er recht op hebt.
Andere dingen die je nu alvast kunt regelen
Naast studiekeuze en geld zijn er nog wat kleinere zaken die je jezelf later kunt besparen door ze nu alvast te regelen. Denk aan je inschrijving via Studielink, het uitzoeken van een zorgverzekering als je gaat uitwonen, en het regelen van een kamer als dat nodig is. Ook een studenten-ov-product hoort in dat rijtje thuis, al komt dat automatisch mee zodra je studiefinanciering aanvraagt.
Datzelfde geldt eigenlijk voor bijna alles wat met plannen te maken heeft. Wie op tijd begint met zoeken, bijvoorbeeld ook bij iets kleins als het kiezen van de leukste landen voor een spreekbeurt, voorkomt achteraf stress. Bij een studiekeuze geldt precies hetzelfde principe, alleen dan met veel meer op het spel.
Rustig beginnen is slimmer dan alles tegelijk
Je hoeft niet alles in één weekend te regelen. Begin met de studiekeuze, want die bepaalt de rest. Zodra die richting duidelijk is, vallen de financiën en de praktische zaken vaak vanzelf op hun plek. En mocht je er toch nog niet helemaal uit zijn: dat is minder uniek dan het voelt, en er is nog tijd genoeg om het uit te zoeken. Een jaar later kijk je er waarschijnlijk op terug als een periode die veel spannender leek dan hij achteraf was.
